mObywatel to nie tylko cyfrowy dowód osobisty. Bezpłatna aplikacja na Androida i iOS pozwala korzystać z dokumentów, składać wybrane wnioski urzędowe, obsługiwać sprawy firmy, sprawdzać dane kierowcy i pojazdu oraz odbierać korespondencję w ramach e-Doręczeń.
Jakie sprawy można załatwić w aplikacji mObywatel?
Zakres usług zależy od aktualnej wersji aplikacji i jest stopniowo rozszerzany. Najważniejsze kategorie obejmują:
- Dokumenty – mDowód, mLegitymacje oraz wybrane dokumenty dla dzieci i uczniów.
- Sprawy urzędowe – wnioski o dowód osobisty, paszport dla dziecka, zgody paszportowe i obsługa e-Doręczeń.
- Firma – wysłanie formularza CEIDG-1, sprawdzanie statusu działalności, jej zawieszanie i wznowienie.
- Kierowca i pojazdy – dane samochodu, ważność OC i badań technicznych, prawo jazdy oraz punkty karne.
Niektóre czynności można wykonać całkowicie zdalnie, ale część spraw nadal wymaga wizyty w urzędzie. Dotyczy to między innymi sytuacji, w których trzeba złożyć odciski palców albo odebrać dokument.
Dokumenty cyfrowe i podpisy
mDowód i mLegitymacje
mDowód jest cyfrowym dokumentem tożsamości dostępnym w aplikacji. Możesz użyć go między innymi w urzędzie, u lekarza, w hotelu czy wypożyczalni samochodów. Ma własną serię, numer oraz datę wydania i ważności.
Nie zastępuje jednak dokumentu w każdej sytuacji. Plastikowy dowód osobisty jest potrzebny między innymi podczas przekraczania granicy oraz przy składaniu wniosku o nowy dowód osobisty, gdy poprzedni utracił ważność.
Uczniowie mogą korzystać z mLegitymacji w mObywatelu Junior. Do jej aktywacji potrzebny jest kod QR wygenerowany w Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej. Aplikacja może także przechowywać inne legitymacje, jeśli dana usługa jest dostępna dla użytkownika.
Czym różni się podpis osobisty od kwalifikowanego?
mDowód służy przede wszystkim do potwierdzania tożsamości. Nie jest tym samym co podpis elektroniczny. Do podpisywania dokumentów można wykorzystać e-dowód oraz telefon z NFC.
- Podpis osobisty jest przeznaczony głównie do kontaktu z administracją publiczną. Potrzebujesz ważnego e-dowodu z certyfikatem podpisu osobistego, kodu PIN2 i telefonu z NFC.
- Podpis kwalifikowany ma szersze zastosowanie i jest ważny w całej Unii Europejskiej. W usłudze dostępnej w mObywatelu można bezpłatnie podpisać do pięciu dokumentów miesięcznie, po spełnieniu wymagań dotyczących e-dowodu, PIN1 i telefonu z NFC.
Podpis osobisty i kwalifikowany nie są zamienne w każdej procedurze. Przed wysłaniem dokumentu sprawdź, jaki rodzaj podpisu akceptuje dana usługa.
Sprawy urzędowe, firma i e-Doręczenia
Założenie i prowadzenie firmy
Osoba rozpoczynająca działalność gospodarczą może wysłać przez aplikację wniosek CEIDG-1. W formularzu podaje między innymi nazwę firmy, sposób opodatkowania i kody PKD. Po wysłaniu dokumentu sprawdza status sprawy w aplikacji, a po rejestracji widzi, że działalność jest aktywna.
Przedsiębiorca może także zarządzać statusem działalności. Dostępne czynności obejmują zawieszenie firmy na czas określony lub bezterminowo, wznowienie działalności oraz sprawdzanie pełnomocników ujawnionych w CEIDG. Wybrane wnioski dotyczące usunięcia pełnomocnika lub prokurenta również można przekazać online.
Paszport dla dziecka i dowód osobisty
W aplikacji można złożyć wniosek o paszport dla dziecka do 12. roku życia. Rodzic wybiera dziecko z listy pobranej z rejestru PESEL, wskazuje zwykły albo tymczasowy paszport, dodaje zdjęcie i wybiera miejsce odbioru dokumentu. Wniosek może złożyć także opiekun lub kurator, jeśli dołączy dokument potwierdzający uprawnienie do reprezentowania dziecka.
Drugi rodzic może wyrazić zgodę na paszport w swojej aplikacji. Zgodę podpisuje profilem zaufanym. W mObywatelu można później sprawdzić udzielone zgody i w określonych sytuacjach je wycofać.
Przez telefon można również rozpocząć procedurę wydania dowodu osobistego dla siebie, dziecka lub podopiecznego. W większości przypadków trzeba jednak później pojawić się w urzędzie, aby złożyć odciski palców i wzór podpisu.
e-Doręczenia i Skrzynka osobista
e-Doręczenia działają jak elektroniczna korespondencja urzędowa. W Skrzynce osobistej możesz odbierać wiadomości od urzędów i innych podmiotów korzystających z tej usługi, odpowiadać na nie oraz przekazywać je dalej. Dzięki temu nie musisz czekać na papierowe pismo ani sprawdzać skrzynki pocztowej, gdy jesteś poza domem.
Zawieszenie lub unieważnienie e-dowodu
Jeśli nie możesz znaleźć e-dowodu, możesz zawiesić go na maksymalnie 14 dni. To rozwiązanie tymczasowe, które pozwala zabezpieczyć dokument przed użyciem przez inną osobę. Dokument dziecka lub podopiecznego także można zawiesić, jeśli masz odpowiednie uprawnienia.
Procedura w aplikacji wygląda następująco:
- Wybierz dokument, którego nie możesz znaleźć.
- Wskaż opcję zawieszenia e-dowodu.
- Potwierdź operację i zachowaj informację o jej statusie.
Po odnalezieniu dokumentu możesz cofnąć zawieszenie. Jeżeli e-dowód został skradziony albo zniszczony, właściwym rozwiązaniem jest jego unieważnienie. Tej operacji nie można cofnąć, dlatego po jej wykonaniu trzeba złożyć wniosek o nowy dowód.
Kierowca, pojazdy i e-płatności
W sekcji dotyczącej kierowców i pojazdów znajdziesz informacje pobrane z państwowych rejestrów. Możesz sprawdzić:
- dane posiadanych pojazdów, w tym datę zakupu i numer nadwozia,
- termin ważności ubezpieczenia OC oraz badania technicznego,
- kategorie prawa jazdy, daty ich ważności i aktywne ograniczenia,
- liczbę punktów karnych, listę naruszeń i ich szczegóły.
W niektórych urzędach dostępne są także e-płatności. Dane do przelewu mogą zostać uzupełnione automatycznie, a użytkownik może zapłacić między innymi BLIK-iem, sprawdzić status opłaty i pobrać potwierdzenie. Zakres zależy od samorządu uczestniczącego w usłudze, dlatego nie każdą opłatę załatwisz w ten sposób.
- opłaty urzędowe dostępne w danej gminie,
- wybrane podatki lokalne,
- opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeśli samorząd uruchomił taką możliwość,
- historię wykonanych płatności i potwierdzenia przelewów.
Aplikacja mObywatel czy portal mObywatel.gov.pl?
Aplikacja i portal przeglądarkowy uzupełniają się, ale nie oferują dokładnie tego samego sposobu obsługi. Aplikacja sprawdza się przy szybkim dostępie do dokumentów i powiadomień. Portal jest wygodniejszy przy pracy na komputerze i bardziej rozbudowanych formularzach.
| Cecha | Aplikacja mObywatel | Portal mObywatel.gov.pl |
|---|---|---|
| Mobilność | Dostęp w telefonie, także poza domem | Dostęp przez przeglądarkę na komputerze, tablecie lub telefonie |
| Dokumenty | Szybki dostęp do mDowodu i legitymacji | Wgląd w wybrane dane i usługi powiązane z dokumentami |
| Wnioski urzędowe | Wybrane formularze, między innymi CEIDG-1 i sprawy paszportowe | Szerszy katalog spraw, formularzy i statusów |
| Powiadomienia | Wygodne alerty i informacje w telefonie | Obsługa spraw po zalogowaniu przez przeglądarkę |
| Dostępność | Wymaga smartfona i aplikacji | Nie wymaga instalacji, wystarczy urządzenie z internetem |
Portal pozwala również korzystać z sekcji dotyczących rejestru PESEL, danych zameldowania, zastrzeżenia numeru PESEL, wyborów, profilu zaufanego oraz e-Doręczeń. Jeśli nie widzisz szukanej usługi w aplikacji, sprawdź katalog spraw online na portalu.
Co jeszcze pojawia się w mObywatelu?
Aplikacja jest stale rozwijana, dlatego lista dostępnych usług może się zmieniać. Wbudowana wyszukiwarka pomaga odnaleźć konkretny dokument lub funkcję, a Wirtualny Asystent odpowiada na pytania dotyczące administracji i obsługi aplikacji. Czat korzysta z modelu językowego PLLuM i nie ma dostępu do danych osobowych użytkownika.
Przed rozpoczęciem procedury sprawdź aktualne wymagania, szczególnie gdy sprawa dotyczy dziecka, podopiecznego, podpisu elektronicznego albo osobistego stawiennictwa. Najnowsze informacje o usługach i wdrożeniach znajdziesz w sekcji „Aktualności” oraz na stronie mObywatel.gov.pl.
