Faktura VAT marża dokumentuje sprzedaż, przy której VAT rozlicza się od marży sprzedawcy, a nie od całej ceny towaru lub usługi. Stosuje się ją w ściśle określonych przypadkach, między innymi przy sprzedaży towarów używanych, dzieł sztuki, antyków i usług turystycznych. Na dokumencie nie wykazuje się stawki ani kwoty VAT, dlatego nabywca nie może odliczyć podatku.
Czym jest faktura VAT marża?
Faktura VAT marża jest dokumentem wystawianym w ramach szczególnej procedury VAT. Jej podstawą opodatkowania jest marża, czyli różnica między kwotą sprzedaży a kwotą nabycia towaru. W praktyce sprzedawca rozlicza VAT od uzyskanego zysku, a nie od całej kwoty zapłaconej przez klienta.
Przykładowo, jeśli przedsiębiorca kupił używany telefon za 1 000 zł i sprzedał go za 1 300 zł, marża wynosi 300 zł. To ona, po uwzględnieniu należnego podatku, służy do ustalenia podstawy opodatkowania. Sprzedawca nie dolicza VAT do pełnej ceny sprzedaży tak jak przy zwykłej fakturze.
Zasady procedury wynikają z art. 119 i 120 Ustawy o podatku od towarów i usług. Rozwiązanie ma znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy sprzedawca kupił towar od osoby prywatnej albo podmiotu, który nie wykazał VAT na dokumencie zakupu.
Kiedy można zastosować procedurę VAT marża?
Nie każdy przedsiębiorca może dowolnie wybrać fakturę VAT marża. Procedura dotyczy określonych rodzajów sprzedaży i wymaga spełnienia warunków przewidzianych w ustawie. Obejmuje przede wszystkim:
- Towary używane, na przykład samochody, telefony, sprzęt elektroniczny i wyposażenie.
- Dzieła sztuki.
- Przedmioty kolekcjonerskie i antyki.
- Usługi turystyczne świadczone przez biura podróży.
W przypadku towarów używanych znaczenie ma sposób ich nabycia. Procedura jest typowo stosowana przy zakupach od osób prywatnych, podatników zwolnionych z VAT lub innych sprzedawców rozliczających transakcję w procedurze marży. Sama sprzedaż rzeczy z drugiej ręki nie zawsze wystarcza, aby zastosować ten sposób rozliczenia. Przy wątpliwościach dotyczących kwalifikacji towaru warto skonsultować transakcję z księgowym.
Jak wygląda faktura VAT marża?
Faktura VAT marża zawiera podstawowe dane dotyczące transakcji, między innymi numer i datę wystawienia, dane stron, nazwę towaru lub usługi, datę sprzedaży oraz kwotę należności. Jej najważniejsza cecha polega jednak na tym, czego na niej nie ma.
Na dokumencie nie wykazuje się stawki VAT, kwoty podatku ani ceny netto. Nie wpisuje się także ceny zakupu towaru ani wysokości marży. Nabywca otrzymuje informację o całkowitej kwocie do zapłaty, a sprzedawca wylicza marżę i należny podatek w swoich ewidencjach.
Najważniejsze różnice między dokumentami przedstawia tabela:
| Cecha | Zwykła faktura VAT | Faktura VAT marża |
|---|---|---|
| Stawka VAT | Jest wykazywana na dokumencie. | Nie jest wykazywana. |
| Kwota VAT | Jest wyszczególniona. | Nie jest wyszczególniona. |
| Podstawa opodatkowania | Co do zasady wartość sprzedaży netto. | Marża sprzedawcy, zgodnie z zasadami procedury. |
| Odliczenie VAT przez nabywcę | Możliwe, jeśli spełnione są ogólne warunki odliczenia. | Niemożliwe, ponieważ podatek nie został wykazany. |
Wystawienie dokumentu z wykazaną kwotą VAT może mieć poważne konsekwencje. Podatnik, który wskaże podatek na fakturze, może być zobowiązany do jego zapłaty w wykazanej wysokości, nawet jeśli dokument został wystawiony omyłkowo. Dlatego nie należy przenosić na fakturę marża układu typowego dla zwykłej faktury VAT.
Jak oblicza się marżę?
Sprzedawca ustala marżę w swojej dokumentacji, a nie na fakturze przekazywanej klientowi. Ogólny sposób postępowania wygląda następująco:
- Ustal cenę, za którą towar został sprzedany.
- Odejmij cenę nabycia tego towaru.
- Otrzymaną różnicę pomniejsz o należny VAT, aby ustalić podstawę opodatkowania.
- Wykazaną w ewidencji marżę i podatek rozlicz zgodnie z zasadami właściwymi dla danej transakcji.
Data wystawienia faktury nie zawsze jest tym samym co data powstania obowiązku podatkowego. Przy rozliczaniu sprzedaży znaczenie ma przede wszystkim moment dokonania dostawy albo wykonania usługi, dlatego dokument trzeba wystawić i ująć w ewidencji w terminach wynikających z przepisów.
Co faktura VAT marża oznacza dla nabywcy?
Nabywca nie odliczy VAT z faktury marża, ponieważ dokument nie zawiera wyodrębnionej kwoty podatku. Nie można więc ująć go w rejestrze zakupów VAT tak jak zwykłej faktury z wykazanym podatkiem.
Jeżeli zakup ma związek z działalnością gospodarczą, nabywca może co do zasady zaliczyć całą kwotę brutto do kosztów uzyskania przychodu, o ile spełnia ona ogólne warunki podatkowego rozliczenia kosztu. W praktyce oznacza to brak odliczenia VAT, ale możliwość rozliczenia pełnej zapłaconej kwoty w podatku dochodowym, na przykład w KPiR.
Jakie adnotacje trzeba umieścić na dokumencie?
Faktura musi wskazywać, że sprzedaż została rozliczona w procedurze marży. Treść adnotacji zależy od rodzaju transakcji:
- Procedura marży – towary używane
- Procedura marży – dzieła sztuki
- Procedura marży – przedmioty kolekcjonerskie i antyki
- Procedura marży dla biur podróży
Najważniejsza zasada jest prosta: sprzedawca rozlicza VAT od marży, ale nie pokazuje tego podatku na fakturze. Kupujący płaci wskazaną kwotę brutto, nie odlicza VAT i może rozliczyć wydatek w kosztach, jeśli pozwalają na to przepisy dotyczące jego działalności.
